Huwag magrebisa habang ginagawa mo pa ang draft
Kung isusulat mong muli ang unang chapter habang nasa ikasampu ka na, baka pagandahin mo lang ang eksenang tatanggalin mo rin pala sa huli. Mawawala rin ang siglang kailangan para matapos ang draft. Sa paggawa ng draft, hinahanap mo ang kuwento. Sa rebisyon, hinuhubog mo ito. Magkaiba ang kasanayang kailangan sa dalawa, at kapag pinaghalo mo ang mga ito, bumabagal ang pareho.
Kapag may napansin kang problema habang gumagawa ng draft, isulat iyon sa isang linya sa file ng mga tala at magpatuloy: "Ch 3: Dapat alam na ni Tess ang tungkol sa liham." Ituloy ang draft na para bang naipatupad na ang pagbabago, at balikan na lang ang mga naunang chapter mamaya. Sapat na ang tala para hindi mawala ang ideya.
Ipahinga muna, saka basahin bilang mambabasa
Itabi muna ang draft. Karaniwang iminumungkahi ang ilang linggong pahinga. Ang mahalaga, sapat ang tagal para hindi mo na maisaulo ang sarili mong mga pahina. Magsimula muna ng ibang proyekto para tunay na makapagpahinga sa halip na mag-alala habang nakatigil.
Pagbalik mo, basahin ang buong manuskrito sa pinakakaunting upuan hangga't kaya mo, at baguhin ang itsura nito: i-print, palitan ang font, o basahin sa telepono. Huwag mag-edit. Isulat lang sa gilid ang naging reaksiyon mo: nainip ako rito, nalito ako rito, hindi ako naniwala roon. Kinokolekta mo ang ebidensiya tungkol sa karanasan ng mambabasa, at hindi humihinto ang mambabasa para mag-ayos ng mga kuwit.
Pagkatapos, sumulat ng isang pahina tungkol sa mga unang impresyon mo, gamit ang payak na pananalita. Tungkol saan ang aklat? Ano ang pinakamagandang eksena nito? Saan bumagal ang kuwento? Anong tanong ang gusto mong masagot pero hindi nasagot? Ipapakita ng pahinang iyon kung saan dapat magsimula ang unang yugto ng rebisyon.
Ayusin nang paisa-isa, mula malaki hanggang maliit
Ayusin ang mga problema ayon sa laki. Walang saysay na pakinisin ang pangungusap sa chapter na tatanggalin mo rin pala. Para sa karamihan ng manunulat, sapat na ang apat na yugto ng rebisyon:
- Estruktura: May malinaw bang hugis ang kuwento? Ano ang gusto ng pangunahing tauhan, ano ang humahadlang sa kaniya, bumabagal ba ang gitna, at sinasagot ba ng wakas ang tanong na ibinukas sa simula?
- Mga eksena: May layunin ba ang bawat eksena at may nababago ba ito? Magtanggal, magsanib, maglipat, o magdagdag ng mga eksena hanggang maging karapat-dapat ang bawat isa sa puwesto nito.
- Mga pangungusap: Suriin ang mga pangungusap, pag-uulit, linaw, diyalogo, at balanse ng pagpapakita at pagbubuod.
- Pagpapakinis: Suriin ang baybay, bantas, pagkakapare-pareho ng mga pangalan at detalye, at ayos ng pagkakalatag.
Ano ang ginagawa sa bawat yugto
Sa yugto ng estruktura, hindi mo muna ine-edit ang mga pangungusap. Tinitingnan mo ang kabuuan: natutupad ba ang ipinangako ng simula, nagbabago ba ang pangunahing tauhan, at may mga eksena bang walang nakataya? Asahan mong maglipat at magtanggal ng malalaking bahagi. Normal lang kung pangit muna ang itsura ng manuskrito bago gumanda, dahil inaalis mo ang pansamantalang suporta.
Sa yugto ng mga eksena, paisa-isang eksena ang sinusuri. Sa bawat isa, sabihin sa isang pangungusap kung ano ang gusto ng tauhang sinusundan ng pananaw ng nagsasalaysay, ano ang humahadlang, at ano ang nagbago sa dulo. Kung walang nagbabago sa isang eksena, puwede itong tanggalin o isama sa katabing eksena.
Sa yugto lang ng mga pangungusap ka magbabasa nang mabagal. I-print ang manuskrito o basahin ito nang malakas. Hanapin ang mga salitang paulit-ulit, mga pangungusap na magkakapareho ang simula, mga bahaging nagkukuwento lang sa halip na nagpapakita, at diyalogong walang taong magsasabi. Sa huli gawin ang pagpapakinis; ito lang ang yugtong matutulungan ng tagasuri ng baybay.
Sa simula, maglaan ng tig-isang sesyon para sa bawat yugto, saka mag-adjust kung kailangan. Magandang tuntunin na tapusin muna ang isang yugto sa buong manuskrito bago simulan ang kasunod, sa halip na tapusin nang husto ang unang chapter bago lumipat sa ikalawa. Kung hindi, pagpapagandahin mo ang mga chapter na babaguhin din pala sa yugto ng estruktura.
Baligtad na balangkas: halimbawa at paliwanag
Ang baligtad na balangkas ay balangkas na binubuo mula sa natapos nang draft. Para sa bawat eksena o chapter, sumulat ng dalawang maiikling linya: ano ang nangyari at ano ang nagbago. Pagkatapos, itabi ang manuskrito at ang listahan lang ang basahin. Ipinakikita ng listahan ang estrukturang hindi halata habang nasa loob ka pa ng mismong salaysay.
Narito ang halimbawa mula sa kathang-isip na nobela kung saan minana ni Nell ang kompanyang nagpapatakbo ng luma at luging lantsang-pantawid. Chapter 1: Dumating si Nell at nalaman niyang iniwan sa kaniya ng tiyuhin ang lantsa; gusto ng bangko na mabayaran ito sa loob ng siyamnapung araw. Chapter 2: Nakilala niya ang mga tripulante; hindi siya pinagkakatiwalaan ni Tomas, ang unang opisyal. Chapter 3: Sinuri niya ang mga talaan at nakakita ng regular na bayad sa pangalang hindi niya kilala. Chapter 4: Naghapunan siya kasama ang pamilya ni Tomas; walang nagbago. Chapter 5: Nakita niya uli ang parehong bayad sa ikalawang talaan. Chapter 6: Ginawang animnapung araw ng bangko ang palugit. Chapter 7: Inamin ni Tomas na kilala niya ang pangalan; kapatid niya iyon. Chapter 8: Nagpasya si Nell na panatilihin ang lantsa.
May tatlong kapansin-pansin sa listahan. Walang binabago ang Chapter 4, kaya alisin ito o bigyan ng layunin, halimbawa'y maipakilala rito ang kapatid. Inuulit ng Chapter 3 at 5 ang parehong tuklas, kaya dapat pagsamahin ang mga ito. At huli na lumilitaw ang rebelasyon sa Chapter 7, kaya biglaan ang pasiya sa Chapter 8. Estruktural ang solusyon: pagsamahin ang 3 at 5, ilipat nang mas maaga ang rebelasyon, at bigyan ng mas matibay na dahilan ang pasiya sa Chapter 8. Hindi ito mapapansin sa pag-edit ng mga pangungusap lang.
Gumawa ng listahan ng mga rebisyon
Isulat sa iisang lugar ang bawat problemang makita mo, bilang gawaing kaya mong tapusin. Hindi matatapos ang malabong tala gaya ng "ayusin ang gitna." Dapat sabihin ng maayos na tala kung saan ang problema, ano ito, at saang yugto mo ito aayusin, para mamarkahan mo kapag tapos na.
- Estruktura: Pagsamahin ang Chapter 3 at 5 para maging iisang eksena ng pagtuklas.
- Estruktura: Ilipat sa Chapter 5 ang pag-amin ni Tomas.
- Eksena: Sa Chapter 4, isama sa hapag ang kapatid o tanggalin ang chapter.
- Mga pangungusap: Sa Chapter 2, parang kay Nell ang lahat ng sinasabi ni Tomas; paikliin ang mga pangungusap niya.
- Pagpapakinis: Tiyaking pare-pareho ang pagkakasulat ng pangalan ng lantsa sa buong manuskrito.
Kailan titigil
Parang hindi natatapos ang rebisyon, kaya magtakda ka na ng mga palatandaan bago magsimula. Malapit ka nang matapos kapag wala nang natitirang problema sa estruktura, mga pagpapalit na lang ang ginagawa mo sa halip na tunay na pagpapabuti, at napapansin mong ibinabalik mo ang pangungusap na tinanggal mo noong nakaraang linggo. Isa pang palatandaan: ang mga nakabasa na ng aklat ay nagbibigay na lang ng opinyon ayon sa panlasa, hindi dahil nalilito sila. Kung tatlong tao ang natigilan sa iisang talata, ayusin iyon. Kung tatlo ang hindi magkasundo kung gusto nila iyon, hayaan na.
Magpabasa sa ibang tao pagkatapos ng mga yugto ng estruktura at mga eksena, at bago ang huling pagpapakinis, para hindi masayang ang oras niya sa mga maling baybay na kaya mo namang ayusin. Kapag natapos mo na ang lahat ng yugto, tumigil ka na. Mas madalas na nagdudulot ng pag-aalala kaysa nagpapaganda ang sobrang pagpapakinis.
Itago nang maayos ang naunang bersyon
Takot mawalan ng mahalagang bahagi ang pumipigil sa maraming manunulat na magtanggal nang malaya. Ang solusyon: magtabi ng alternatibong draft bago gumawa ng malaking pagbabago. I-save ang kasalukuyang bersyon sa ilalim ng ibang pangalan, saka magrebisa nang malaya. Kung pumalpak ang pagsubok, balikan ang naunang draft. Kung gumana, wala kang nawala. Gawin ito kapag maglilipat ng chapter, magpapalit ng pananaw ng nagsasalaysay, o magtatanggal ng sampung libong salita.
Direktang sinusuportahan ito ng SagaFold: puwede kang magtabi ng mga alternatibong draft ng isang chapter, ikumpara ang mga ito, at piliin kung alin ang ititira. Libre rin ang pag-export bilang payak na teksto at ang mga backup na file, kaya puwedeng magtabi ng kopya ng buong manuskrito sa labas ng browser.